آیدین گله جک شماره ۷

توضیحات

فصل نامه فرهنگی، اجتمـاعی کولتورل و توپلومسال اوچ آیلیق’
ترکی – فارسی/تورکجـه – فارسجـا

شماره هفتم، زمستــان ۱۳۹۷

صاحب امتیاز و مدیر مسئول: اکبر صادق

سردبیر: آیدین صادقـی

مشاوران سردبیر: دکتر حسین حسن اوغلو، احمد والایی

همکار اجرایی: مهندس ساسان سیاح، حوریه تقی زاده و مهندس جعفر محمد پور

طراح لوگو: زرین نعمت

دیزاین واحد گرافیک گله جک
فهـرست مطالب
تاریـخ

۶ / تاریخین و بو گـونون ایشیغیندا نادر شاه، کؤچـورن:   میـلاد تیموری 

۱۷ / ایران تورکلـری نین اسکی تاریخـی، توحید ملـک   زاده

۲۱ / ترکان آذربایجان در تاریخ طبـری، مترجم:      میـلاد تیموری

۳۱ / چهره پنهـان رفعت در گستره تاریخ، یاشار ناهیــدی  آذر

۵۱ / قیزیل باشلی شـاه ختایی، جمـال آیریملـو

۵۷ / میرزه محمّد علـی کاظیم بَی، کؤچورن: وحدت حیـدری
اجتماعی

۶۲ / بازگشت ناسیونالیسم دست راستی در دنیا و باستان گـرا در ایران، آیدین صادقی

۷۷ / معـرفی کتاب: گفتمان    هـای عدالت در ایـران / رحیم زایر کعبه

۷۸ / نگاهی اجمالی به افول موقعیت فرهنگـی، سیاسی و اقتصادی تبـریز و آذربایجان، محمد علی حیـدری

۸۸ / کوراوغلـو، سرآغاز روشنگـرى اجتمـاعى، عباسعلـى احمـد  اوغلى

۹۶ / سیّد   جواد طباطبــائی و مریدان، علی بابازاده ایگـدیر

۱۱۵ / سلامت اجتمـاعی لازمه توسعه پایدار، رضا داغستـانی

۱۲۳ / نگاهـی به جبران خسارات مادی و معنوی ناشــی از طلاق در حقــوق ترکیه ، حمید والایی

۱۳۰ / تبعـات اجتمــاعی استانی شدن انتخــابات مجلس، رضـا داغستــانی

۱۳۳ / معــرفی کتاب: نگاهی به کتاب ایـران، توحید ملـک   زاده
دیل و ادبیــات

۱۳۶ / قـاراپاپاق قولوخـان بورچالو، رضا همــراز

۱۴۵ / قاضی برهان الدین آذربایجــان، محمد  رضا کریمی
هنــر

۱۶۸ / یدالله صمــدی، غلامرضا صیامی   زاده

۱۷۳ / از اتوبوس تا ســـاوالان، رضـا داغستــانی

۱۷۵ / اودول آلماقــلار، مسئوللاری آذربایجــان سینماسی  نین اولدوغـونا ایناندیریب، موصاحیبه ائدن: رضاجوانشیر

۱۸۱ / اینجه صنعت بئشیگـی آذربایجان، فاطمـه داداش زاده

۱۹۱ / اورمـو نامه، سـالار کفشدوز رضاییه

۱۹۴ / افسانهی سامانچـی قیزی، حسین واحــدی
ویژه

۱۹۶ / حرفه  ای گـری پوشالی در فوتبال ایران، جهـانبخش احمـدیان

سرمقاله
رئیس جمهور محترم در ادامه سفرهای گاه گدار خود به استان ها در حالی به آذربایجان غربی سفر کرد که نتوانسته است به دو وعده انتخاباتی خود، که خواسته اصلی مردم آذربایجان از وی بوده است، جامعه عمل بپوشاند. احیای دریاچه اورمیه و تاسیس فرهنگستان زبان ترکی دو خواسته ای بودند و هستند که مردم آذربایجان بقای فرهنگی و اجتماعی خویش را وابسته به آن ها می دانند. رئیس جمهور در سفر اخیر خود در حالی از تثبیت وضعیت دریاچه اورمیه سخن گفت که قول احیای آن را داده بود. اگر نگاهی به عملکرد وزارت نیرو، معاونت محیط زیست رئیس جمهور و وزارت کشاورزی بیاندازیم خواهیم دید که اقدامات آن ها در جهت احیای دریاچه بسیار ناچیز و در حد صفر بوده است؛ آن ها حتی به خود زحمت بعضی اقدامات پوپولیستی را هم نداده اند. میلیاردها تومان بودجه صرف مطالعات و گزارش های خاک خورده ای شده است که مبتدی ترین اقدامات مانند کشت جایگزین، آبیاری قطره ای، مسدود و محدود نمودن چاه ها، تصفیه فاضلاب شهرها می توانست با اعمال قدرت حاکمیتی دولت، وضعیت دریاچه را از حالت احتضار به احیا تبدیل کند. رئیس جمهور در سفر اخیر خود به استان مادری خود در حالی از حل مشکلات انتقال آب دریای خزر به استان کویری سمنان سخن گفت – طرحی که به خاطرش اصلاح طلبان و صاحبان علم بر احمدی نژاد تاختند که اگر بنا بر اولویت باشد، احیای دریاچه اورمیه حیاتی ترین اقدام محیط زیستی و آبی در کشور است که باید صورت گیرد تا از مهاجرت میلیون ها انسان و به خطر افتادن شاهرگ اقتصادی و کشاورزی کشور جلوگیری گردد.

علیرغم تلاش های بسیار صورت گرفته برای آسمیلاسیون مردمان غیرفارس زبان کشور، این مردمان در سال های اخیر به درجه ای از آگاهی رسیده اند که خواستار تحصیل به زبان مادری و حفظ و احیای شاخصه های فرهنگی خویش گشته اند. در این میان ترک ها به عنوان بزرگترین گروه زبانی، پیشرو این جریان ها بوده اند و در سال های اخیر تدریس به زبان مادری و تاسیس فرهنگستان زبان ترکی از مهم ترین خواسته های آنها در انتخابات مجلس و ریاست جمهوری بوده است. از اینرو، آقای روحانی نیز قول تاسیس فرهنگستان زبان ترکی را در زمان تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری داد که متاسفانه در مرحله اجرا به خاطر فشار گروه ها ضد تکثر قومی و فرهنگی، بویژه با سفر یکی از زعمای آن ها به تبریز، ناکام ماند و به جای آن بنیاد فرهنگ، هنر و ادب آذربایجان با حضور افراد سیاسی و فرهنگی غیر مرتبط و غیرآشنا به زبان و فرهنگ ترکی و آذربایجانی تشکیل گردید که ماهیت و کارکرد آن بسیار متفاوت از فرهنگستان زبان بوده است.

مساله مهم دیگری که باعث واکنش های مختلف مردمی پس از سفر رئیس جمهور گردید نام بردن ایشان از استان جعلی اورمیه به جای استان آذربایجان غربی است؛ مساله ای که مختص ایشان نبوده و عده ای سهوا یا عمدا سعی دارند نام «آذربایجان» را به انحای مختلف از نام این استان حذف نمایند. عده ای که متاسفانه عقبه آن ها به گروه های تروریستی و تجزیه طلب می رسد سعی دارند با نام بردن از استان اورمیه، مکریان و …، ذهنیت مردم و سیاسیون را مخدوش نمایند. اما انتظار از رئیس جمهور، مقامات سیاسی و اجتماعی کشور آن است که اسیر تبلیغات و جنگ روانی وابستگان به گروهک های تروریستی نشوند و واقعیت های تاریخی را وارونه بیان ننمایند. زیرا مردم آذربایجان با اشراف کامل به تاریخ دو سده اخیر خود و آگاهی از سیاست های پشت پرده آمریکا، اروپا و اسرائیل برای ایجاد خاورمیانه بزرگ یا جدید، عملکرد سیاست مداران و دولت مداران را از این زاویه مورد رصد قرار می دهد.

در این میان، اگرچه در حوزه های مختلف، به ویژه اقتصادی، نقدهای بسیار جدی بر دولت آقای روحانی وارد است، اما عملکرد دولت وی در حوزه فرهنگی، به ویژه مطبوعات، شایسته تقدیر و قدردانی است. در دولت های قبلی اخذ مجوز برای یک نشریه به ویژه از طرف افراد غیرسیاسی بسیار سخت، طولانی و تا حد زیادی غیرممکن بود. اما در دولت های یازدهم و دوازدهم امید این زمان به شدت کاهش یافته و نخبگان و علاقمندان غیروابسته به جناح های سیاسی نیز توانسته اند مجوز اخذ نمایند که خوشبختانه در شهرستان ها مخصوصا آذربایجان، شاهد جهش چشمگیری در این زمینه بوده ایم. افزایش تعداد نشریات، امکان نشر و بیان دیدگاه هایی را در حوزه های مختلف فراهم کرده است که ای بسا تشابه و همسوئی زیادی با مطالب منتشره از مرکز ندارند. نشریات منشر شده در استان ها به نوعی سبب تغییر جهت دهی سانترالیستی افکار و اندیشه ها از مرکز به حاشیه گردیده است. در سایه این نشریات، افزایش قدرت چانه زنی حاشیه نسبت به مرکز، تغییر گفتمان فرهنگی – سیاسی – اجتماعی کشور، در اولویت قرار گرفتن مسائل حاشیه و ضرورت تغییر در عرصه مدیریت سانترالیستی کشور روز به روز بیشتر شده است. در عرصه تاریخی و فرهنگی دلایل متقن و قوی برای زیر سوال بردن اندیشه های تک فرهنگی، تک زبانی، ایرانشهری و تئوری های پوچ باستان گرا در قالب مقالات و نوشته های علمی در این نشریات به چاپ می رسد. این مسئله سبب شده است که پیروان این اندیشه های ناصحیح که توان علمی برای مباحثه با این دیدگاه ها و اندیشه های علمی را ندارند با دادن آدرس های غلط، فضای شعور، شور و شعف فعلی را برنتابندو ارگان های امنیتی را به میدان فرا بخوانند. غافل از اینکه فضای حاکم فعلی بر عرصه مطبوعات استانی می تواند در دراز مدت به بهبود، تغییر و تلطیف گفتمان های موجود و حتی میدان های عملیاتی منجر شود و در این اثنا راهکارهای علمی برای حل بسیاری از مشکلات کشور مانند مسائل و خواسته های ملی، قومی، جنسیتی، صنفی و مدیریتی پیدا شود.